Nghiên cứu về “Gánh nặng kép dinh dưỡng ở trẻ em Việt Nam trong độ tuổi đi học” của midu được công bố trên tạp chí quốc tế Nutrients

Gánh nặng kép - lời cảnh tỉnh về xu hướng dinh dưỡng tại Việt Nam

Nghiên cứu được thực hiện bởi Công ty Cổ phần Midu MenaQ7 phối hợp cùng các bác sĩ và các chuyên gia y tế đến từ nhiều cơ sở nghiên cứu và trường đại học trong nước. Đây là nghiên cứu cắt ngang có quy mô lớn nhất từ trước đến nay về dinh dưỡng học đường ở Việt Nam, được tiến hành từ tháng 1/2024 đến tháng 6/2025 trong khuôn khổ Chương trình Đánh giá MIDU (MIDU Assessment Program). Nhóm nghiên cứu thu thập và phân tích dữ liệu từ 43.505 trẻ em từ 6 đến 17 tuổi trên cả bảy vùng địa lý: Đồng bằng sông Hồng, Trung du và miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ, Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. 

Các chỉ số nhân trắc được đo theo chuẩn tăng trưởng của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO 2007), bao gồm chiều cao theo tuổi (HAZ) và chỉ số khối cơ thể theo tuổi (BAZ). Song song đó, nhóm nghiên cứu còn thu thập thông tin về đặc điểm nhân khẩu học, thói quen vận động thể thao, giờ đi ngủ, tình trạng dậy thì và việc bổ sung vitamin K2-MK7 - các yếu tố được xem là có liên quan đến phát triển thể chất và chiều cao ở trẻ. Kết quả nghiên cứu cho thấy Việt Nam đang đối diện với “gánh nặng kép dinh dưỡng”, tức là tình trạng suy dinh dưỡng và thừa cân, béo phì cùng tồn tại song song. Trong tổng số hơn 43 nghìn trẻ được khảo sát: 3,9% trẻ thấp còi, 5,1% thiếu cân, 20,7% thừa cân, 11,4% béo phì, 8,6% trẻ bị suy dinh dưỡng, và khoảng 39,5% trẻ em đang gặp vấn đề về dinh dưỡng. 

Những con số này là lời cảnh tỉnh về xu hướng dịch chuyển từ “thiếu năng lượng” sang “dư năng lượng” trong bối cảnh đời sống ngày càng sung túc hơn, nhưng thói quen vận động và ăn uống khoa học vẫn chưa được cân bằng. Bức tranh này phản ánh giai đoạn chuyển đổi dinh dưỡng phức tạp tại Việt Nam, tương tự xu hướng đang diễn ra ở nhiều quốc gia Đông Nam Á khác. 

Các yếu tố liên quan đến tình trạng dinh dưỡng 

Nghiên cứu còn chỉ ra những mối liên hệ rõ rệt giữa tình trạng dinh dưỡng và các yếu tố nhân khẩu - hành vi. Kết quả cho thấy, trẻ nam có nguy cơ thấp chiều cao cao hơn (OR = 1,37), trong khi học sinh ở nhóm tuổi 14-17 có tỷ lệ suy dinh dưỡng cao hơn do nhu cầu tăng trưởng vượt khả năng cung cấp dinh dưỡng ở giai đoạn dậy thì. Yếu tố địa lý cũng thể hiện sự khác biệt rõ rệt: trẻ em sống tại các vùng miền núi, trung du có tỷ lệ suy dinh dưỡng cao hơn, trong khi thành thị, đặc biệt là khu vực Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, lại ghi nhận tỷ lệ thừa cân, béo phì vượt trội. 

Ngoài ra, hoạt động thể chất và thói quen sinh hoạt có ảnh hưởng đáng kể đến kết quả phát triển thể chất. Trẻ thường xuyên vận động thể thao có nguy cơ thấp chiều cao thấp hơn 24% so với nhóm ít vận động, cho thấy vai trò tích cực của rèn luyện thể lực đối với sức khỏe xương và tăng trưởng chiều cao. Thói quen ngủ sớm cũng giúp giảm đáng kể nguy cơ thừa cân và béo phì, khẳng định mối liên hệ giữa giấc ngủ, nhịp sinh học và cân bằng năng lượng. Đặc biệt, giai đoạn dậy thì được xem là yếu tố quyết định, khi trẻ đã qua dậy thì có tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp hơn rõ rệt - phản ánh vai trò của hormone tăng trưởng, giấc ngủ và chế độ dinh dưỡng hợp lý trong quá trình phát triển thể chất. 

Những phát hiện này không chỉ giúp xác định rõ các nhóm nguy cơ và yếu tố ảnh hưởng chính, mà còn cung cấp căn cứ khoa học quan trọng cho việc xây dựng chính sách dinh dưỡng học đường và chương trình sức khỏe trẻ em trong thời gian tới, hướng đến mục tiêu phát triển thể lực và tầm vóc bền vững cho thế hệ trẻ Việt Nam. 

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Đức Nghĩa - giảng viên Đại học Y Hà Nội, thành viên nhóm nghiên cứu Midu MenaQ7 cho biết: “Đây là nghiên cứu có cỡ mẫu lớn nhất Việt Nam từ trước tới nay và trên thế giới cũng hiếm có nghiên cứu nào có thể đạt được cỡ mẫu tới hơn 40.000 trẻ em. Đó là một quá trình tổng hợp dài trong suốt gần 4 năm của nhóm nghiên cứu. Đồng thời cũng thể hiện, Midu MenaQ7 không chỉ là một đơn vị kinh doanh các sản phẩm phát triển chiều cao mà còn có trách nhiệm với cộng đồng trong việc theo dõi, nghiên cứu và phân tích các chỉ số dinh dưỡng và thể trạng toàn dân, góp phần để xây dựng những chương trình, những quyết sách về dinh dưỡng của quốc gia” .

Xem chi tiết công trình tại: https://www.mdpi.com/2072-6643/17/21/3446